SKOPIOWANE Z BLOGA CHOSZCZOWKA.BLOGSPOT.COM

Odzyskana poezja

Dzisiaj będzie o miłości i wdzięczności. Syna do matki. A dokładniej, będzie o panu Bohdanie, synu Anny Rudawcowej, której wiersze poznałam dzięki przedwojennym Płomykom, które kolekcjonuję i chętnie przeglądam. Zamieściłam na blogu fragmenty publikowanych w tychże Płomykach wierszy poetki i dzięki temu odezwał się do mnie jej syn, z prośbą o ich udostępnienie. Wysłałam wszystkie wiersze, jakie udało mi się znaleźć. I tak zaczęła się nasza znajomość. Anna Rudawcowa to postać niezwykle interesująca. Urodziła się w 1905 r. w Dorpacie (dzisiejszym: Tartu). Jej dziadkiem był powstaniec zesłany w 1863 r. na Sybir. Otrzymała solidną edukację: gimnazjum, matura zdana w Wilnie, kursy pedagogiczne. Krótko pracowała w zawodzie nauczycielki. W 1924 r. wyszła za mąż za Michała Rudawca, również nauczyciela. W 1931 r. zamieszkali w Grodnie, z którego to miasta, w 1940 r., po aresztowaniu męża, Anna Rudawcowa została z dwójką dzieci zesłana do Ałtajskiego Kraju. Jej wspomnienia z pobytu na zesłaniu spisała w książce: „Skrzywdzeni” jej córka, Halina Łupinowicz. Ta, dla której w dalekiej krainie jej matka pisała słowa kołysanki: „Śpij! Niech ominą cię bóle i burze/Śpij! Czarnooka mamina, Halinko!/ Śpij pókiś mała i wolna od troski/Jasnym promyczkiem przyświecaj mamusi…” Do Polski Anna Rudawcowa wróciła wraz z dziećmi w 1946 r. Zamieszkała z rodziną w Gliwicach. Zmarła w 1981 r. Przez całe życie, również na zsyłce, tworzyła: wiersze, inscenizacje, opowiadania, a nawet powieści. Przed wojną dużo publikowała w pismach dla dzieci, po wojnie jej utwory znalazły się na indeksie i nie były dopuszczane do druku. Powinnam i chciałabym opowiedzieć o Annie Rudawcowej bardziej solidnie, ale nie poradzę sobie z tym zadaniem. Trudno bowiem streścić w blogowym wpisie tak niesamowite, trudne, a zarazem bogate życie. Nie dam rady. Zainteresowani mogą poznać tę ciekawą kobietę i jej twórczość zaglądając na strony: http://www.iskryczasu.strefa.pl/anna.html; http://www.inscenizacje.strefa.pl/inscenizacje.html; http://www.poezjasybirska.republika.pl/; http://www.wierszykirudawcowej.strefa.pl/. Pan Bogdan Rudawiec postawił sobie za cel skompletowanie twórczości swej mamy. Twórczości rozproszonej, pogubionej, trudnej do odzyskania. W dużej mierze mu się to udało. Mam wspaniałe książki, wzruszające prezenty od pana Bohdana. Wydane jego staraniem wiersze sybirskie Anny Rudawcowej „Wiersze z Sybiru” („Śpij mój synu, tam zima zmarznięta/Błądzi w stepie pod naszym barakiem…/Wyrzucono cię z domu – pamiętaj-/tylko za to, że jesteś Polakiem”). Jest zbiór utworów dla dzieci „Oczy dziecka. Wiersze. Bajki. Kołysanki”, a w nim: „Krasnoludek dziś jest zły i chory/Spadł z konika polnego i stłukł nóżkę,/Wszystko to zobaczyły stare muchomory/I innym grzybom opowiedziały na uszko”. A także zbiór: „Inscenizacji dla dzieci i młodzieży”. Wszystko przygotowane i wydane staraniem syna poetki. Ogromny wysiłek i mam nadzieję wielka satysfakcja. Poczucie, że udało się ocalić twórczość matki dla kolejnych pokoleń, że nie zostanie ona zapomniana. Ukoronowaniem tych starań było wydanie wspomnień pana Bohdana i jego siostry Haliny: „Rzuceni w stepy Kazachstanu”. Jak napisał Bohdan Rudawiec: „(…) krzywdy jakich doznała poetka Anna Rudawcowa od wroga i po powrocie do kraju ze strony władz polskich w PRL-u, które blokowały jej talent twórczy stały się impulsem opublikowania tych wspomnień o całej rodzinie”. Tomiki, pięknie wydane, zajmują honorowe miejsce w mojej podręcznej biblioteczce. Chętnie je pożyczam, pokazuję, bo są tego warte. Przechowuję też mail od pana Bohdana, w którym napisał: „Książkę z wierszami sybirskimi wysłałem priorytetem, dostanie Pani ją w 74 rocznicę pierwszej wywózki Polaków z Kresów na Sybir”. Miłość i wdzięczność. Dobro i szacunek. „Mój synek jest jak kwiatek – jak kwiatek niezabudki/Bo oczka ma niebieskie, jak jej drobniutkie płatki!/Mój synek jest jeszcze mały, a więc trochę głupiutki./Choć nieraz bardzo mądrze uśmiecha się do matki”.

WARTO POSURFOWAĆ CZASEM W SIECI

Z WYSZUKIWARKI GOOGLE W miesięczniku Społeczno-Kulturalnym „ Nad Odrą” zamieszczony jest artykuł ks. Zdzisława Banasia, Kapelana Sybiraków pt.” Z krzyżem Chrystusa przez wieki”. Wyjątek z tego artykułu wart jest opublikowania go na Facebooku gdyż dotyczy on poetki Anny Rudawcowej, mającej właśnie tu ma wielu miłośników. Oto fragment tej publikacji. Nasza wielka poetka z Grodna Anna Rudawcowa niedoceniana za życia, choć bardziej zasługująca jak inni na nagrodę Nobla, sybiraczka, której liryka patriotyczna splata się często z poezją religijną, w wierszu „Golgota” widzi Polskę pod Golgotą Pana. Jej słowa korespondują nie tylko motywami pasyjnymi ewangelii , ale i manifestem romantycznego mesjanizmu narodowego III części „Dziadów”. O Polskiej Golgocie i zdradzie sojuszników pisze: „Gdy wreszcie zegar wszechświatowy wybił – Godzinę czarną jak żałobny motyw, Ona poniosła krzyż swój aż na Sybir - Na miejsce kaźni i na szczyt Golgoty. Spełniło się … czy świat się kiedyś dowie – Jak straszna była męka do ostatka? Pod krzyżem klęczą wierni jej synowie – I modli się strapiona polska matka. Golgoto Polski! Ty – święty symbolu jej męki – Czarny krwią zbryzgany krzyżu! Wyrastaj w snach dalekich miast i stolic, - Jak widmo groźne, jak sumienia wyrzut! I zmąć ich spokój, krzycz po całym świecie, - O strasznej męce, o bólu konania, O tym, że musi nadejść już dzień trzeci, - dzień największego cudu – zmartwychwstania !”

DOM DZIECKA IM.SYBIRAKÓW W SZYMANOWIE

Ponieważ historia tego DOMU jest związana ściśle z historią Sybiraków i z Sybirem, od czasu do czasu na moim blogu pojawiają się informacje o tej bardzo zasłużonej i aktywnie działającej  placówce.
Dom dla Dzieci w Szymanowie przyjął imię"Sybiraków jako pierwsza placówka w Polsce. Uroczystość nadania imienia odbła się 3 lipca 1993 r. w historyczną, 50-ą rocznicę założenia
Polskiego Domu Dziecka w Semipałatyńsku nad Irtyszem. W czerwcu 1946 roku 92 dzieci polskich
pod opieką kierowniczki Wincentyny Szawczukiewicz przybyło z Semipałatyńska do Szymanowa.
Było to dla wielu sierot sybirackich pierwsze spotkanie z Polską. Strach pomyśleć co stało by się z tymi wynędzniałymi sierotami, gdyby nie p. Wincentyna Szawczukiewicz.
Obecnie odbywają się uroczystości w związku z 70-ą rocznicę jego powstania powstania, na które mam zaszczyt być zaproszony.

                                                                Serdeczne dzięki!

FELIETON O POETCE ANNIE RUDAWCOWEJ WRAZ Z JEJ PATRIOTYCZNYM WIERSZEM

KULTURA PRZECIW KOMUNIE

Pod takim tytułem ukazał się felieton znanego publicysty i poety z Bytomia pana Marcina Hałasie w tygodniku „Warszawska Gazeta” z dnia 22.04. poświęcony osobie i twórczości poetki Anny Rudawcowej

R E F L E K S J A

. Spór o demokrację?

O jaką demokrację? Dla kogo? Czy przeciętny Polak ciężko pracujący, mało zarabiający, potrzebuje demokracji? To ustrój o którym się mówi, że jest, a faktycznie go nie ma, a jeśli jest to ja z tym ustrojem mam złe skojarzenia, a i historia tzw. państw demokratycznych uczy, że w przeszłości doprowadzała ona je do upadku. „Wszystko  wolno…”,  każdy sobie,  ogólny bałagan, korupcja, walka o władzę, ciemne interesy, układy, każde przestępstwo można usprawiedliwić, każdą niewinność oskarżyć. Przykładów i dowodów jest o wiele więcej, ale ja nie jestem ani filozofem ani historykiem, jestem monarchistą. Monarchia - prawicowa  dyktatura, w której władza postępuje zgodnie z moralnością, szanuje prawo, tradycje, obyczaje, i robi wszystko  aby gospodarstwo którym zarządza wzbogacać i umacniać. Monarcha nie okradnie sam siebie, nie będzie działał na swoją szkodę i swojego Państwa, będzie dbać o ład w nim i porządek. Nie podoba mi się demokracja, nie chcę zamętu, awantur i niepokoju.

Ktoś powie, że każdy ustrój ma  dobre i złe strony – ja wybieram ten, który ma mniej złych, a może wcale.  

NOC 13 KWIETNIA 1940 ROKU

13 kwiecień 1940 rok !

To już 76 rocznica naszej wywózki na Sybir. Wracają wspomnienia, czy to był zły sen, koszmar? Sam w to uwierzyć nie mogę, że organizm ludzki takie warunki może przetrzymać. Znieść głód, zimno, łachmany, wszy i choroby i praca ponad siły od świtu do nocy. Niewiarogodne jest to również dla tych co czytają te słowa. Skąd mają wiedzieć o tej tragedii tysięcy Polaków, i o tysiącach pomarłych  na skutek chorób i wycieńczenia Przez lata  nie uczono ich w szkołach, a nawet dziś gdy się obchodzi różne rocznice, o sybirskiej gehennie media w naszego Kraju milczą jak zaklęte. A nawet gdy pojawi się lakoniczna zmianka o masowych wywózkach to brzmi ona tak, jak mówi się dziś o tych co wyemigrowali do innych krajów do pracy, ot zwykła informacja jakich wiele. Żal i zniesmaczenie, gorycz tych co jeszcze żyją ich wspomnienia cierpień, które przeszli, tych śmierci, osieroceń, rozpaczy których byli świadkami często nie pozwalają im zasnąć w nocy.

                                               Ty Panie Boże o nich nie zapomnisz.

                                                             KRZEŻ SYBIRAKA                    

,

13 kwiecień

Noc 13 kwietnia...
Świat się zapadł i powstał nowy, straszny całkiem inny,
Gdy wyciągnięta w mroku chamska łapa
Zburzyła gniazdo nasze - dom rodzinny.
Stukanie do drzwi...
Natarczywe dłonie za klamkę szarpią chytre i sprężone.
Błysk świadomości: to już koniec, koniec.
Modlitwa cicha "Pod Twoją Obronę"...
Łomot buciorów ciężkich.
W okno świeci blaskiem latarki i odchodzi potem...
W łóżeczkach płaczą obudzone dzieci,
A serca biją, biją im jak młotem.
Te obłąkane strachem oczy dziecka,
Usteczka drżące, nieprzytomne, blade!
Za drzwiami krzyk!
"Atkroj! zdzieś właść sowiecka!"
I myśl:
Skończone... trudno!... nie ma rady!...
Już są w mieszkaniu - uśmiechnięci, grzeczni
I tylko w oczach czai się coś na dnie,
A serce bije, że jest niebezpieczne,
Cios wymierzony lada chwila spadnie.
Rewizja...
Na ścianie cień jak plama,
Szpiegowski wzrok co każdą rzecz przewierci,
Pamiątki drogie w chciwych łapach chama
I wreszcie wyrok..
Prawie wyrok śmierci!
Podróż w wagonach ciemnych... jak bydlęta!                     

Kraty okien... Jeszcze raz przed nami
Ta polska ziemia, ta najdroższa, święta,
Ta męczennica co nas żegna łzami.
A potem pól rosyjskich szary smutek,
Zgnębieni, głodni ludzie na peronie
I szare niebo chmurami zasnute,
Zamarłe oczy i bezsilne dłonie.
I wreszcie stepy...
Stepy i burzany,
Kirgizów twarze, wiatru dziki lament
I pierwszy rok wśród nędznych chat z samanu,
Długi - jak wieczność,
Czarny - jak atrament.

                  ANNA RUDAWCOWA

,

Sybir 1941 rok. W pierwszą rocznicę wywozu.Sybir 1941 rok. W pierwszą rocznicę wywozu.

NIE KAŻDY TAK POTRAFI

Wiersz Anny Rudawcowej pt. "Kołysanka mego syna" czyta Redaktorka Radia Katowice pani Danuta Skalska

Czy można tego nauczyć się?

Poezję można czytać na roże sposoby, jednak prawdziwe piękno tkwi w jej interpretacji. Tylko prawdziwie wrażliwa natura jest zdolna zrozumieć poetę i przekazać innym nie tylko treść wiersza, ale i pobudzić wyobraźnię dogłębnie wzruszając słuchacza.